Тавсифи умумӣ ва мавзӯъҳои корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ ва инноватсионӣ

Дар соли тақвимии 2019 кафедраи иқтисодиёт ва ташкили соҳибкорӣ фаъолияти илмӣ – таҳқиқотии хешро аз рӯи мавзӯи асосӣ, яъне «Стратегияи рушди фаъолияти соҳибкорӣ ва бозори молҳои истеъмолӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» пеш мебарад.

Таҳқиқоти банақшагирифташуда асосан ду самти асосӣ - бозори истеъмолӣ ва фаъолияти соҳибкориро дар бар мегирад.

Вобаста ба ин мавзуъҳои дурнамои таҳқиқотии илмии кафедра инҳоянд:

Дар ҷараёни таҳқиқот ба масъалаҳои назариявӣ, методологӣ, методӣ ва амалии бозори молҳои истеъмолӣ , баҳо додан ба ҳолати муосири он, муайян кардани тамоюлҳои таѓирёбии нишондиҳандаҳои иқтисодии кишвар дар солҳои соҳибихтиёрии Чумҳурии Тоҷикистон таваҷҷӯҳ дода шуда, таҳлили таъсири омилҳои иқтисодӣ, ташкилӣ ва ҳуқуқӣ гузаронида хоҳад шуд.

Дар вобастагӣ ба самти дуюми таҳқиқот масъалаҳои назариявӣ ва амалии фаъолияти соҳибкорӣ дар шароити гузариш, самтҳои асосии тараққиёти он, омилҳое, ки ба инкишофи ин соҳа таъсироти мусбӣ ва манфӣ мерасонанд ва инчунин масъалаҳои вобаста ба муҳити соҳибкорӣ ва ҳимояи давлатии он мавриди таҳқиқи ҳамаҷониба ва натиҷагирӣ қарор гирифт.

Ҳамчун кафедраи тахассусӣ ва поягӣ, кафедра фаъолияти таълимӣ-методӣ ва илмиро ҳанӯз аз аввали таъсисёбии донишгоҳ оѓоз карда то имрӯз пурсамар идома медиҳад.

Дар тӯли солҳои мавҷудияташ кафедра бо номҳои гуногун «Фанҳои иқтисодӣ ва ҳисобдорӣ» (1987-1991), «Иқтисодиёти бозаргонӣ ва соҳибкорӣ (1992-1993)», «Иқтисодиёти савдо ва хӯроки омма (1994-1995)» ва аз соли 1995 то ҳол «Иқтисодиёт ва ташкили соҳибкорӣ» фаъолият намудааст ва дар заминаи ин кафедра дар донишгоҳ якчанд кафедраҳои нав, ба монанди «Баҳисобгирии бухгалтерӣ ва аудит», «Молия ва қарз», «Иқтисодиёти ҷаҳон» ва «Менеҷмент» таъсис дода шуданд.

Аз соли 1987 то соли 1991 мудирии кафедраро олими соҳибкасб ва омӯзгори шинохта, номзади илмҳои иқтисодӣ, дотсент Сангинов Назрулло ба ӯҳда дошт. Ӯро соли 1991ба вазифаи муовини ректор оид ба корҳои илмӣ ва иқтисодӣ пешбарӣ намуданд. Таҳти роҳбарии ӯ як қатор устодони таҷрибадор ба кори омӯзгорӣ барои пеш бурдани ҷараёни таълиму тарбия ҷалб карда шуданд. Хусусан, он солҳо коллективи меҳнатии аҳлу тифоқи кафедра ба як қатор дастовардҳои назаррас ноил гардида, ташкили ҷараёни муназзами таълиму тарбияро аз рӯи фанҳои тахассусии самти «Иқтисодиёт» ба роҳ монданд. Кафедра барои дар сатҳи зарурӣ тайёр кардан ва ҷобаҷогузории мутахассисони ихтисосҳои 0608 - «Иқтисодиёт ва идоракунӣ дар корхонаҳои савдо ва хӯроки омма», 0605 – «Ҳисобдории бухгалтерӣ ва аудит» масъулияти баланд ва саҳми бевосита дошт.

Соли 1991 Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, академики Академияи илмҳои педагогӣ ва итҷтимоии Русия, доктори илмҳои иқтисод, профессор Ҳабибов С.Ҳ. ҳамчун ҳамкор ва соли 1993 тариқи озмун ба вазифаи мудири кафедра таъин гардиданд.

Бояд қайд кард, ки аз соли 2002 профессор Ҳабибов С.Ҳ. ҳамзамон вазифаи муовини ректор оид ба робитаҳои байналхалқиро ба ӯҳда доранд. Аз соли 2007 то 2013 ба вазифаи мудири кафеда олими ҷавон, барандаи Ҷоизаи давлатии Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон, номзади илмҳои иқтисодӣ, дотсент Шаропов Ф.Р. таъин гардид ва боиси ифтихор аст, ки ӯ худ хамткардаи Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон мебошад.

Аз соли 2013 то ҳоло вазифаи мудири кафедраро н.и.и. дотсент Исматуллоев И.У. ба уҳда дорад.
Ҳайати устодони кафедра бо мақсади таъмин намудани ҷараёни таълим бо маводи зарурӣ ва баланд бардоштани сифати он дар панҷ соли охир як қатор монографияҳо, китобҳои дарсӣ, дастурҳои таълимӣ ва методиро ба чоп расонидаанд.

Саҳми олимони кафедра дар тайёр намудани кадрҳои илмӣ-педагогии ҷавон низ хеле назаррас аст. Алҳол панҷ нафар олимони кафедра узви Шӯрои диссертатсионии назди донишгоҳ мебошанд. Аксари олимони кафедра роҳбарии аспирантонро ба ӯҳда доранд. Дар назди кафеда маҳфили илмии донишҷӯён бо номи «Иқтисодшинос» амал мекунад, ки нақши он дар ҷалб намудани донишҷӯён ба корҳои илмӣ-тадқиқотӣ хеле назаррас аст.

Бояд қайд кард, ки шумораи зиёди хатмкардагони кафедраи мазкур дар вазифаҳои масъули давлатӣ, ба ҳайси роҳбарону менеҷерон ва мутахассисони сохторҳои гуногуни тиҷоратӣ ва дигар соҳаҳои иқтисодиёт сарбаландона фаъолият доранд ва бо кафедра робитаи қавӣ доранд.

Кафедраи «Молия ва қарз» соли таҳсили 1993-1994 дар заминаи кафедраи «Баҳисобгирии бухгалтерӣ ва молия» таъсис ёфт. Дар тӯли мавҷудияташ кафедра бо номҳои гуногун «Менеҷменти молиявӣ» (1994-1995), «Молия ва омор» (1995-1996), «Молия ва гумрук» (1996-1997) ва аз соли 1997 то ҳол «Молия ва қарз» фаъолият дорад.
Устодони кафедра ба кори таълиму тарбияи донишҷӯён диққати ҷиддӣ дода, шаклҳои пешқадами таълимро барои аз худ намудани дарсҳои назариявию амалӣ истифода мебаранд.

Устодони кафедра аз фанҳои «Молия», «Молияи корхонаҳо», «Бозори коғазҳои қиматнок», «Сармоягузорӣ», «Маблағгузории хурд», «Низоми буҷетӣ», «Фаъолияти биржавӣ», «Молияи савдо ва хӯроки омма», «Молияи ҷамъиятҳои саҳомӣ», «Хазинадорӣ ва иҷроиши буҷет» ба донишҷӯён таълим медиҳанд.

Доир ба тахассуси 25010400-Молия ва қарз бо зерихтисосҳои «Молия ва қарз дар фаъолияти иқтисоди беруна» ва «Бозори коғазҳои қиматнок» дар кафедра мутахассисон ва бакалаврҳои замонавӣ тайёр карда мешаванд.

Кафедраи «Молия ва қарз» бо ташкилоту корхонаҳо, донишгоҳҳо ва донишкадаҳои ҷумҳурӣ - Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон, Донишгоҳи технологии Тоҷикистон, Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ, Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат, Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати молия, Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Бонки Миллии Тоҷикистон, Амонатбонк, Тоҷиксодиротбонк ҳамкорӣ дорад.

Кафедраро дар давраи фаъолияташ н.и.и., шодравон дотсент Туробов М.Ш. (1994-1995), н.и.и., дотсент Маъдиев С. А. (1995-1996), д.и.и., профессор Раҷабов Р.К. (1996-1997), н.и.и., шодравон дотсент Акобиров Ҳ.Н. (1997-2013) сарварӣ намуданд. Аз соли 2013 вазифаи мудири кафедраро н.и.и., дотсент Ҷураев Ш.Ҷ. ба ӯҳда дорад. Устодони кафедраи «Молия ва қарз» аз рӯи мавзӯи «Ҷабҳаҳои ташкилию иқтисодии рушди низоми молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шароити муосир» тадқиқоти илмӣ мебаранд.

Тадқиқотҳои устодони кафедра бо мавзӯи илмӣ-тадқиқотии донишгоҳ «Нақши кооператсияи матлубот дар ташаккулёбии иқтисодиёти инноватсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон» барои солҳои 2016-2020 алоқаманд мебошад. Инчунин, устодони кафедраи «Молия ва қарз» доир ба зермавзӯъҳои «Масъалаҳои ташкили суғуртаи давлатии иҷтимоӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (профессор Ҷабборов А.), «Ташкил ва амалкунии бозори истеъмолӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (дотсент Ҷураев Ш.Ҷ.), «Механизми ташкилӣ - иқтисодии рушди инноватсионии соҳаи хизматрасонӣ» (н.и.и., муаллими калон Дустматов Б.М.), «Ҳолати муосир ва рушди бозори қоғазҳои қиматнок дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (муаллими калон Раҳматова К.Н.), «Ташкили иқтисодии ҷиҳати рушди иҷораи молиявӣ дар соҳибкорӣ» (муаллими калон Раҳмонов Л.С.), «Мукаммалгардонии низоми андози Ҷумҳурии Тоҷикистон» (муалл.калон Қурбонов А.А.), «Хусусиятҳои хоси низоми пардохти музди меҳнат дар соҳаи тандурустӣ» (муаллими калон Абдуллоев А.Б.), «Рушди бозори хизматрасониҳои касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (муаллими калон Раҷабова Ш.М.), «Баланд бардштани самаранок истифодабарии иқтидори захиравӣ дар ташкилотҳои кооператсияи матлуботи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (муаллими калон Алимов К.К.), «Масъалаҳои ҷорӣ намудани фишангҳои молиявии исломӣ дар сектори молиявии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (муаллими калон Раҳматов С.М.), «Таъминоти сармоягузории соҳаи хизматрасонӣ» (муаллими калон Холаҳмади С.), «Ташаккулёбии дурнамои таъминоти сармоягузории рушди шарикии давлат ба бахши хусусӣ дар шароити Ҷумҳурии Тоҷикистон» (ассистент Наботова П.Ҷ.), «Истифодаи таҷрибаи хориҷӣ дар танзими муносибатҳои иҷтимоӣ-меҳнатӣ, ояндабинии он дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (ассистент Рафиев Ш.Б.), «Рушди низоми молиякунонии соҳаи хизматрасониҳои санитарию-солимгардонӣ дар шароити иқтисодиёти бозорӣ (дар асоси маводҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон)» (ассистент Олифтаева М.А.), «Рушди низоми андоз ва муносибатҳои андозбандӣ дар шароити муосири Ҷумҳурии Тоҷикистон» (ассистент Ашурова М.Т.), корҳои илмӣ-тадқиқотиро ба анҷом расонида истодаанд.

Дар кафедра 23%-и устодон дорои дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисод мебошанд.

Дар назди кафедра маҳфили «Молия», «Бозори коғазҳои қиматнок» фаъолият менамояд ва роҳбарии онро устодони кафедра дотсент Ҷураев Ш.Ҷ., муаллимони калон Алимов К.К., Раҳматова К.Н. ба ӯҳда доранд. Дар кори маҳфилҳо донишҷӯёни донишгоҳ иштирок намуда доир ба мавзӯъҳои гуногун тадқиқот мебаранд.

Инчунин, дар кафедраи «Молия ва қарз» кори илмӣ-таҳқиқотии донишҷӯён ба таври инфиродӣ таҳти роҳбарии устодон ба роҳ монда шудааст. Донишҷӯён тадқиқотҳои худро ҷамъбаст намуда ба намуди мақолаҳои илмӣ бо ҳаммуаллифии устодонашон чоп менамоянд ва дар конференсияҳои илмию назариявӣ бо маърӯзаҳо баромад мекунанд.

Ҷаласаи кафедраи «Молия ва қарз»

Устодони кафедраи «Молия ва қарз» дар яке аз манзараҳои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон.