АРТИШИ МИЛЛӢ - РУКНИ АСОСИИ СОҲИБИХТИЁРӢ

Бинанда: 44 | Санаи нашр: 20 Феврал 2026

23 – юми феврал дар даврони соҳибистиқлолии кишвар ҳамчун Рӯзи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷлил мегардад. Ин сана ба марҳилаи ташаккули Артиши миллӣ дар оғози солҳои Истиқлолият иртиботи мустақим дорад ва имрӯз бо ҷидду ҷаҳд ва талошу меҳнати шабонарӯзии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба рамзи устувории давлат, ҳифзи марзу бум ва таъмини амнияти миллӣ табдил ёфтааст.

         Воқеан, артиш барои ҳар як давлат рукни асосии соҳибихтиёрӣ ба шумор рафта, барои Тоҷикистони азизи мо, ки дар давраи аввали Истиқлолият аз имтиҳони вазнини ҷанги шаҳрвандӣ гузашт, аҳаммияти Қувваҳои Мусаллаҳ хусусияти ҳаётан муҳимро касб кард. Таҷрибаи таърихӣ нишон дод, ки бе низоми муназзами дифоӣ пойдории давлатдорӣ зери хатар қарор мегирад.

         Пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва эълони Истиқлол, Тоҷикистон бо вазъияти мураккаби сиёсӣ ва иқтисодӣ рӯ ба рӯ гардид. Сохтори ягонаи ҳарбӣ, ки қаблан дар доираи низоми шӯравӣ фаъолият мекард, амалан аз байн рафт. Давлат маҷбур шуд, ки дар муҳити номуътадил Артиши миллиро аз заминаи ибтидоӣ ташкил намояд. Ин раванд ташкили қисмҳои ҳарбӣ, таҳияи заминаи ҳуқуқӣ, фароҳам овардани шароити моддию техникӣ ва омодасозии кадрҳои касбиро дар бар мегирифт. Ҳар як қадам бо мушкилоти молиявӣ, камбуди таҷҳизот ва норасоии мутахассисон ҳамроҳ буд. Бо вуҷуди ин, иродаи сиёсӣ ва зарурати таъмини субот боис гардид, ки пояҳои Қувваҳои Мусаллаҳ тадриҷан мустаҳкам гарданд.

         Солҳои ҷанги шаҳрвандӣ зарурати мавҷудияти артиши мутамарказ ва содиқ ба қонуниятро собит намуд. Дар шароите, ки амнияти дохилӣ халалдор гардида буд, танҳо сохтори интизомнок метавонист тартиботро барқарор созад ва шароити мусоидро барои раванди сулҳ фароҳам оварад. Аз ин рӯ, ислоҳоти сохторӣ ва ташкили низоми ягонаи фармондеҳӣ аҳаммияти стратегӣ пайдо кард. Қонунҳои марбут ба дифоъ ва хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ қабул гардиданд, механизми идоракунии марказӣ такмил ёфт ва низоми тайёр кардани афсарон шакли устувор гирифт.

         Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаҳои мушаххаси конститутсионӣ, аз ҷумла ҳифзи Истиқлолият ва тамомияти арзӣ, пешгирии таҳдидҳои низомӣ, таъмини амнияти сарҳад, иштирок дар амалиётҳои зиддитеррористӣ, расонидани кӯмак ба аҳолӣ дар ҳолатҳои фавқуллода ва амсоли инро доранд, ки ин вазифаҳо доираи васеи масъулиятро инъикос мекунанд.

         Маврид ба зикр аст, ки қобилияти дифоӣ омили калидии эътибори байналмилалии ҳар кишвар маҳсуб мешавад. Артиш бошад, унсури муҳими боздоранда буда, омодагии баланди ҷангӣ эҳтимоли фишори берунаро коҳиш медиҳад ва ба давлат имконият фароҳам меорад, ки сиёсати хориҷии мустақилро пеш барад.

         Дар даҳсолаҳои охир ба масъалаи касбият аз ҷониби давлату ҳукумат таваҷҷуҳи махсус зоҳир мегардад. Сатҳи омодагии ҷангӣ, интизоми хизмат, рушди малакаҳои фармондеҳӣ ва идоракунӣ пайваста такмил меёбанд. Муассисаҳои таълимии ҳарбӣ ба тарбияи афсарони дорои донишҳои муосир машғуланд. Барномаҳои таълимӣ бо назардошти таҷрибаи ҷаҳонӣ ва таҳаввулоти соҳаи амният таҷдид мегарданд. Машқҳои тактикӣ ва муштарак бо шарикони байналмилалӣ ба баланд шудани сатҳи ҳамоҳангии амалиёт мусоидат мекунанд.

         Таҳаввулоти технологӣ муҳити амниятиро куллан тағйир додааст. Ҷангҳои муосир хусусияти иттилоотӣ ва киберӣ доранд. Аз ин рӯ, навсозии техника, ҷорӣ намудани системаҳои муосири алоқа, истифодаи воситаҳои назорати рақамӣ ва таҳкими киберамният ба талаботи зарурӣ табдил ёфтаанд. Идоракунии дақиқи амалиёт, таҳлили фаврии маълумот ва қобилияти қабули қарор дар шароити тағйирёбанда самаранокии сохтори ҳарбиро муайян мекунанд. Бе ин унсурҳо ҳар гуна неруи дифоӣ дар баробари таҳдидҳои нав осебпазир мегардад.

         Боиси зикр аст, ки артиш бо ҷомеа иртиботи мустақим дорад ва хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ барои ҷавонон мактаби тарбия, ҷасорат, намунаи интизом ва ташаккули ҳисси масъулият мебошад. Дар ин муҳит арзишҳои интизом, ҳамбастагӣ ва эҳтиром ба қонун тақвият меёбанд. Ҷомеае, ки хизматчиёни ҳарбиро қадр мекунад, пояҳои амнияти худро устувор месозад.

         Мавқеи ҷуғрофии Тоҷикистон аҳаммияти стратегӣ дорад. Ҳамсарҳадӣ бо давлати Афғонистон, мавҷудияти таҳдидҳои фаромиллӣ ва хавфи паҳншавии экстремизм зарурати ҳамкории минтақавиро афзоиш медиҳад. Қувваҳои Мусаллаҳ дар доираи созмонҳои байналмилалӣ ва созишномаҳои дуҷониба таҷриба мубодила мекунанд, дар машқҳои муштарак иштирок менамоянд ва ба таҳкими амнияти дастаҷамъӣ саҳм мегузоранд. Ҳамоҳангии амалҳо бо кишварҳои шарик сатҳи омодагии амалиётиро баланд мебардорад ва муҳити эътимодро тақвият медиҳад.

         Рӯзи Қувваҳои Мусаллаҳ аҳаммияти маънавӣ низ дорад. Ин рӯз арҷгузорӣ ба садоқат, шуҷоат ва фидокории хизматчиёни ҳарбӣ мебошад. Ёдоварӣ аз қаҳрамониҳое, ки дар солҳои душвор нишон дода шуданд, ҳисси ифтихор ва масъулияти шаҳрвандиро тақвият мебахшад. Ватандӯстӣ дар иҷрои софдилонаи вазифа, ҳифзи оромии ҷомеа ва дар содиқ мондан ба савганди ҳарбӣ дар амал зоҳир мегардад.

         Амнияти миллӣ мафҳуми динамикӣ мебошад. Таҳдидҳои киберӣ, ҷинояткории муташаккили фаромиллӣ, паҳншавии идеологияҳои ифротӣ ва тағйирёбии иқлим ба муҳити амниятӣ таъсири мустақим мерасонанд. Барои посух ба ин чолишҳо рушди иқтидори таҳлилӣ ва иктишофӣ, мукаммалсозии қонунгузорӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои рақамӣ дар идоракунӣ ва баланд бардоштани сатҳи саводи иттилоотии ҳайати шахсӣ аҳаммияти аввалиндараҷа доранд. Омодагии пешакӣ ба таҳдидҳои эҳтимолӣ нисбат ба вокуниши дерҳангом самараноктар мебошад.

         Дар дурнамо таҳкими ҳамгироии илм ва амният аҳаммияти бештар пайдо мекунад. Таҳқиқоти стратегӣ, моделсозии сенарияҳои эҳтимолӣ ва истифодаи таҳлилҳои иттилоотӣ ба банақшагирии мудофиавӣ дақиқият мебахшанд. Рушди инфрасохтори ҳарбӣ, баланд бардоштани сатҳи омодагии кадрҳо ва татбиқи стандартҳои байналмилалӣ заминаи устувори дифоиро таъмин месозанд. Давлате, ки сармоягузорӣ ба амнияти худро афзалият медиҳад, имконияти рушди иқтисодӣ ва иҷтимоиро бо эътимоди бештар ҳифз менамояд.

         23 – юми феврал рӯзи ҷамъбасти дастовардҳо, арзёбии вазифаҳои нав ва таҳкими иродаи муштарак барои ҳифзи сулҳу оромӣ ва истиқлоли миллӣ ба ҳисоб меравад. Ҳамзамон, ҳифзи иҷтимоии афсарону сарбозон, фароҳам овардани шароити муносиб барои зиндагӣ ва дастгирии оилаҳои онҳо масъалаи муҳими давлатӣ ба ҳисоб меравад. Сатҳи баланди ҳавасмандӣ ва эътимоди шахсӣ ба иҷрои босифати вазифаҳо мусоидат мекунад.

         Ҳамин тавр, Рӯзи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон рамзи Истиқлол, субот ва масъулияти миллӣ мебошад. Артиши миллӣ дар марҳилаҳои душвори ташаккули давлатдорӣ нақши ҳалкунанда бозид ва имрӯз ҳамчун сипари боэътимоди Ватан фаъолият мекунад.

 

Музамбила Султонӣ, Мавҷуда Ҳикматова, омӯзгорони кафедраи менеҷмент, маркетинг ва иқтисодиёти меҳнати ДДТТ

Нишонӣ

734061, Ҷумҳурии Тоҷикистон, ш. Душанбе, кӯч. Деҳоти 1/2, Донишгоҳи давлатии
тиҷорати Тоҷикистон

  • Телефон: +992(37) 234-83-46
    +992
    (37) 234-85-46
Top